Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века




НазваниеКонцептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века
страница6/6
Дата конвертации04.08.2013
Размер0.78 Mb.
ТипАвтореферат
1   2   3   4   5   6

Ғалымжанова Асия Саидовна


ХХ ғасырдың екінші жартысы – ХХІ ғасырдың басындағы қазақ кескіндемесінің концептуалдық негізі


Мамандық: 17. 00. 09 – Өнер теориясы мен тарихы


Зерттеудің өзектілігі: Мемлекеттік тәуелсіздікті алғаннан кейін Қазақстандық суретшілердің алдында ерекше міндет - өзіндік ұлттық кескіндеме дәстүрін жасау міндеті тұрды. Әдіснамалық талқылауда бұл өздерінің концептуалдық негіздерін жүзеге асырудан бұрын алғаш рет ойластырылып, туындаған, жасалған, пайда болған кескіндеме туындысын жасау мәселесі ретінде көрінеді.

Бүгінгі күні заманауи Қазақстанның өнертанушылық ғылымында әлемдік және отандық философиялық-эстетикалық ойлардың сыни негіздеріне сүйене отырып, кескіндеме саласындағы көркемдік шығармашылықтың концептуалдық негіздерін талдаудағы философиялық-әдіснамалық мәселелерді ойластыру сауалы тұрды.

Диссертациалық зерттеу нысаны ХХ ғасырдың екінші жартысы – ХХІ ғасырдың басындағы қазақ бейнелеу өнерінің туындылары болып табылады.

Зерттеу нысаны ХХ ғасырдың екінші жартысы – ХХІ ғасырдың басындағы қазақ суретшілерінің шығармашылығындағы концептуалды негіз болып табылады.

Диссертациялық зерттеудің мақсаты. Диссертациялық жұмыстың мақсаты ХХ ғасырдың екінші жартысы – ХХІ ғасырдың басындағы қазақ кескіндемесінің концептуалды негізін талдау және айқындау.

Диссертацияның теориялық – әдіснамалық базасы. Диссертацияның теориялық – әдіснамалық базасын постклассистік философиялық оқуда құрастырылған: феноменологиялар оның әртүрлі нұсқауында, философиялық герменевтикада, структурализмде және постструктурализмде, мәдениеттің семиотикасы мен философиясында философиялық – өнертанушылық рефлексияның концептуализациялық онтологиялық негіздерінің әдістерін құрған.

Зерттеудің ғылыми жаңалығы. Диссертацияның тақырыбын құрастыру процесінде диссертациялық зерттеудің ғылыми жаңалығының критерийлеріне жауап беретін бірқатар қорытындылар мен нәтижелер алынды:

  1. Диссертациядағы тарихи – философиялық негізінде жүргізілген талдауда көркем шығармашылық процестері және өнер феномендеріндегі концептуализацияның барлық тұрпаты өзге нұсқадағы дүниетанымдық – әдіснамалық негізі интеллектуалді парадигма болып табылатынын көрсетеді.

  2. Д


    әлірек, панлогизм мен метафизикалық рационализмді теориялық тұрғыда жеңу философиялы – эстетикалық рефлексияның онтологиялық басының анағұрлым түбегейлі өзгерісімен байланысты. Өнертанушылық дискурстың жаңа тұрпатының әдіснамалық негізінің қалыптасуы осы дискурс құрылымының интериоризациясы және мәдениетаралық диалогтың коммуникативті стратегиясы болып табылуы туралы ереже негізделгені көрсетілген.

  3. Философиялық концепциялар негізінде феноменологиялар (Э. Гуссерль, Г. Шпет, М. Хайдеггер, Ж.-П. Сартр) және герменевтика (В. Дильтей, Ф. Шлейермахер, М. Хайдеггер, Х.-Г. Гадамер) тұрпаты негізі төңірегінде құрастырылған заманауи дәуірдегі қазақ кескіндемесінің концептуалды негізінің талдауына феноменологиялық – герменевтикалық көзқарасты өзіндік нұсқа ұсынады.

  4. Философиялық – өнертанушылық талдаудағы кеңестік және кеңестік дәуірден кейінгі кезеңдердегі қазақстандық суретшілердің анағұрлым маңызды туындыларын «Өзге герменевтикасы» ұстанымымен осы туындыларды түсіндіру анағұрлым жемісті болып табылуы туралы ереже негізделіп, ұсынылды.

  5. «Романтикалық модерн алды» (1960-шы – 1980-ші ж.ж.) кезіндегі қазақ бейнелеу өнерін талқылаудың өзіндік концептуалдық негіздері ұсынылған. «Романтикалық модерн алды» жобасы өз мүмкіндігінде аутентиктік тәсілді беруде субьективті суретшінің қолдауымен формальдық жаңалыққа ұмтылуын көрсетеді, дегенмен, жалғастырушы академиялықтан тыс- өзге – өнерге «идеялылық» және «халықтық» атаумен белгілі ішкі бірлікті сақтайтын социалистік реализмнің жетекші қағидаларын көрсетеді.

  6. Қазақ бейнелеу өнерінің «Романтикалық модерн алды» типологиялық маңызды ерекшелігі дәстүрлі қазақ мәдениетінің эстетикалық әлемінің рецепциясын оның идеялығы мен заманауи жансыз және рухсыз өркениеттің бірыңғай әлемінің қарама- қарсылығына қарсы тұруы призма арқылы болып табылуы туралы тезис негізделіп, ұсынылған.

  7. Кескіндемеде көрініс тапқан қазақ модерні әлем көрінісінің концептуалдық негіздерінің спецификасына өзіндік талқылау берілген. Осы бағыттың бірқатар суретшілері үшін көркем концептуализация болмысының негізгі құралы (ең алдымен – Д. Алиев) Босх, Брейгель, Гойя сияқты кескіндеме классиктерінің діни-метафизикалық және мистикалық полотноларын құратын модернистік жаңалықтың синтезі болып табылатынын көрсетеді.

  8. Қазақ модернист - суретшілерінің полотноларындағы мәнді кеңістік ұйымдастыруында сюрреалистік бейнелерінің, мифопоэтикалық символдарының және абстракттық қалыптарының қызметі нақтыланған.

  9. І


    шкі байланыстар және орыстың көркем авангардизм жүйесінің негізіндегі концептуалдық өзгешеліктері (К. Малеевич, В. Стерлигова мектебі) белгілі қазақстандық авангардистер мен поставангардистер шығармашылығының ұстанымдарымен (Р. Хальфин, Г. Маданов, А. Меңлібаева, С. Сүлейменова және басқалары) барлық қырынан жаңаша ашылған.

  10. Концептуалдық-метофизикалық кеңістікті және Г. Мадановтың абстрактылы-аналитикалық кескіндемесінің әдістерін ұйымдастыруында ішкі қиылысуының поэтикасы шығады және палимпсест- кітабындағыдай әлемнің көшпенді мәдениетінде гетерогендік тұжырымдар қақтығысуында модельдер жасайтыны көрсетілген.

  11. С. Сүлейменова мен А. Меңлібаеваның шығармашылығындағы этномәдениеттік дискурстың көркем ерекшеліктері диссертацияда дара бекіту мүмкіндігі көзқарасымен және қазақ мәдениетінің постмодернистік концептуалдық құралдарымен талқыланды.

Зерттеудің теориялық және ғылыми практикалық маңыздылығы. Қазақ өнерінің жаңа мүмкіндіктерін белсендіретін заманауи Қазақстан кешенді зерттеудің бейнелеу өнерін әдіснамалық және дүниетанымдық ұстаным талдауын жасаудан тұрады.

Жұмыс нәтижелелері Қазақстан бейнелеу өнерін түсінуді тереңдете түседі. Диссертацияның нәтижелері мен тұжырымдары өнертанудағы, мәдениет философиясындағы, білім беру философиясындағы кең кешенді мәселелерді талдауда қолданылуы мүмкін. Әртүрлі саладағы мамандықтар үшін гуманитарлық білім қазақ өнерінің концептуалдық негізін айқындау керектігінен туындайды және қазақстандық мәдениеттанудағы, эстетикадағы, өнерзерттеудегі, өнер философиясындағы гуманитарлық зерттеулердің даму бағытының жеке көкейкесті әдіснамалық мәселелерін құрастырған автор үшін ғылыми мәнділігі бар. Қазақ кескіндемесінің туындыларын талқылау, сондай - ақ оқу процесінде пайдалануға болатын мәселелер бойынша әрі қарай әзірлеу үшін зерттеу нәтижелерінің маңызы зор.


Summary


Galimzhanova Asiya Saidovna


The conceptual bases of the Kazakh painting of the second half

of the ХХ – beginning of the XXI century


Specialty: 17.00.09 – Theory and History of Art


Research urgency. After gaining the state sovereignty Kazakhstani artists faced an unusual problem – a problem of finding their own national picturesque tradition. In the methodological reference this problem acts as a problem of creation of art works where the artists own conceptual bases would not only be embodied but rather be created and invented for the first time. Now in the art criticism science of modern Kazakhstan there is an essential question on development of philosophic-methodological problems of the analysis of the conceptual bases of art creativity in the field of painting on the basis of critical judgment of the world and domestic philosophic-aesthetic thought.

The object of the dissertation research is the Kazakh fine art works of the second half of the XX – beginning of the XXI century.

The subject of the research is the conceptual bases of creativity of the Kazakh artists of second half of the ХХ - beginnings of the XXI century.

The purpose of dissertational work is to reveal and to analyze the conceptual bases of the Kazakh painting of second half of the ХХ - beginnings of the XXI century.

The Theoretical-methodological base of the dissertation was formed by methods of conceptualization of the ontological bases of the philosophical-art criticism reflection developed in postclassical philosophical doctrines: phenomenology in its various versions, philosophical hermeneutics, structuralism and post-structuralism, philosophy and semiotics of culture, philosophy of another.

Scientific novelty of research. In the process of working out of a theme of the dissertation a number of conclusions and the results answering to the criteria of scientific novelty of the dissertational research was received:

  1. On the basis of the historic-philosophical analysis done in the dissertation it is shown that an invariant ideological-methodological basis of all types of conceptualization processes of art creativity and art phenomena is the intellectualistic paradigm.

  2. It is shown, that the most cardinal changes of the ontological beginnings of a philosophical-aesthetic reflection are connected with theoretical overcoming of panlogism and metaphysical rationalism. It is proved that methodological basis of formation of a new type of an art criticism discourse was interiorization by this discourse of structures and communicative strategies of intercultural dialogue.

  3. O


    n the basis of the comparative analysis of the philosophical concepts developed within the frames of the basic types of phenomenology (Husserl, Shpet, Heidegger, Sartre) and hermeneutics (
    Dilthey, Schleiermacher, Heidegger, Hadamer) own variant of the phenomenological-hermeneutical approach to the analysis of the conceptual bases of the Kazakh painting in present period is offered.

  4. It is proved that in the philosophical-art criticism analysis of the most significant art works by artists of the Soviet and Post-Soviet Kazakhstan the most fruitful is the interpretation of these products from the position of «hermeneutics of Another».

  5. Own interpretation of conceptual bases of the Kazakh fine arts of the period of «romantic premodernism» (1960 - 1980th) is offered. It is shown that the project of «romantic premodernism» represents attempt of an authentic way of transfer of subjectivity of the artist by means of aspiration to formal novelty, to another – non academic art which continue, however, to keep internal unity with so-called «moral substance» and «nationality», – leading principles of socialist realism.

  6. The thesis that typologically significant line of the fine arts of Kazakh «romantic premodernism» is the reception of the aesthetic world of traditional Kazakh culture through a prism of its idealization and contrast opposition to the unified world of a modern callous and spiritless civilization is put forward and proved.

  7. Own interpretation of specificity of conceptual bases of a picture of the world presented in painting of the Kazakh modernist style is given. It is shown that the basic means of art conceptualization of being for a number of artists of this direction (first of all – D. Aliyev) is synthesis of modernist innovation with religious-metaphysical and mystical component of paintings of classical masters as Bosch, Brueghel, and Goya.

  8. Functions of surrealistic images, myth-poetical symbols and abstract forms in the organization of semantic space of canvases of the Kazakh modernist artists are concretized.

  9. In many respects internal communications and differences of the conceptual bases of Russian avant-garde systems (K. Malevich, V. Sterligov's school) with creative principles of leading Kazakhstan avant-garde and post avant-garde artists (R. Halfin, G. Madanov, A. Menlibaeva, S. Sulejmenova, etc.) are opened in a new way.

  10. It is shown that generating model of the organization of conceptually-metaphysical space and methods of abstract-analytical paintings of G.Madanov is the poetics of intersection and collisions of heterogeneous versions of the nomad culture world as book-palimpsest.

  11. Artistic features of an ethno-cultural discourse in S. Sulejmenova and A. Menlibaeva's creativity are interpreted in the dissertation from the point of view of possibilities of the statement of the Kazakh culture originality and self-identity by postmodernism conceptualization means.

T


he theoretical and scientifically-practical importance of research
consists of development of methodological and world view principles of the analysis of complex research of the modern fine arts of Kazakhstan that activates new possibilities of development of the Kazakh art. The results of this work allow deepening of understanding of the fine arts of Kazakhstan.

The positions and conclusions drawn in the dissertation can be used at the analysis of a wide range of problems in art studies, philosophy of culture, educational philosophy. Revealing the conceptual bases of the Kazakh art and development of methodological problems of separate actual directions of development of humanitarian researches in Kazakhstan: cultural science, aesthetics, Art Studies, art philosophy would have a scientific importance for experts of various fieldes of humanitarian knowledge. The results of the research have a great value for the further workings out of problems on interpretation of the Kazakh paintings, and also can be used in educational process.

Подписано в печать 18.10.2010г. Формат 60х84 1/16.
Печать цифровая. Бумага офсетная. Усл. печ. л. 2.5. Тираж 100 экз. Заказ № 00411.




г. Алматы, ул. Шевченко 65/20, (угол ул. Желтоксан)

тел.+7 (727) 272-87-17, сот. +7 (777) 214-02-50

a


lmaprintmaster@gmail.com




1   2   3   4   5   6

Похожие:

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconИсториография генезиса рынка и предпринимательства в Казахстане во второй половине XIX начале XX века
Охватывают временной период со второй половины XIX по начало XX века. В советской исторической науке этот отрезок времени определяется...

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconОбычное право российских крестьян второй половины XIX −начала XX века: Историко-правовой аспект
Работа выполнена в государственном образовательном учреждении высшего профессионального образования Ростовский государственный

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconУкиё-э
Овседневной городской жизни, очень часто основывающиеся на городской литературе периода начала XVII века до второй половины XIX века,...

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconП. К. Козлов и его Монголо-Тибетская экспедиция 1923-1926 гг
Центральной Азии второй половины XIX – начала XX века. Ученик и последователь Н. М. Пржевальского, он целиком посвятил свою жизнь...

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconШкольные календари второй половины XIX начала ХХ вв.: представления взрослых о повседневности учащихся

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconВеласкес и испанская школа живописи 17 века (эль греко, рибера, сурбаран)
На примере испанской живописи можно рассмотреть появление и развитие такого направления в живописи как реализм

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconВоенная история Нагрудные знаки военных чинов инженерных войск Русской Армии конца XIX начала XX веков
Примерно со второй половины XIX века в Русской Армии стала утверждаться система нагрудных знаков, носящих не характер награды (ордена,...

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconЛитература второй половины XIX века
Общая характеристика одного из романов И. А. Гончарова: «Обыкновенная история», «Обломов», «Обрыв»

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconНазвание работы
Наиболее употребительные префиксальные и суффиксальные морфемы русского языка начала XXI века

Концептуальные основания казахской живописи второй половины XX начала XXI века iconЭлективный курс по истории «Рубцовск-город в котором я живу»
В процессе занятий учащиеся узнают о том, как Рубцовск развивался, начиная с 30-х годов XVIII века и до второй половины XX века,...

Разместите кнопку на своём сайте:
Библиотека


База данных защищена авторским правом ©lib2.skachate.com 2013
обратиться к администрации
Библиотека
Главная страница